Seyran Səxavət (Xanlarov Seyran Əsgər oğlu) Azərbaycan ədəbiyyatının tanınmış yazıçısı, şairi, nasiri, publisisti və tərcüməçisidir. O, 1980-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Həyatı
Seyran Səxavət 23 mart 1946-cı ildə Füzuli rayonunun (keçmiş Qarabulax rayonu) Yağlıvənd kəndində anadan olub. Orta təhsilini doğma kəndində başa vurduqdan sonra 1962–1964-cü illərdə Natəvan adına Füzuli şəhər məktəbində direktor köməkçisi vəzifəsində çalışıb.
1964-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinə daxil olub və 1970-ci ildə ali təhsilini başa vurub. Elə həmin il Sovet Ordusu sıralarında həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. 1970–1972-ci illərdə SSRİ Müdafiə Nazirliyi sistemində tərcüməçi kimi fəaliyyət göstərib.
Hərbi xidmətdən sonra “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetində xüsusi müxbir və ədəbi işçi kimi çalışıb. 1974–1976-cı illərdə İranda tərcüməçi işləyib. Vətənə qayıtdıqdan sonra yenidən “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetində fəaliyyətini davam etdirib. 1981–1991-ci illərdə isə “Ulduz” jurnalının nəsr şöbəsinin müdiri olub.
Yaradıcılığı
Seyran Səxavət bədii yaradıcılığa 1962-ci ildə mətbuatda dərc olunan ilk şeir, hekayə və publisistik yazıları ilə başlayıb. Sonrakı illərdə Azərbaycan mətbuatında müntəzəm çıxış edib, əsərləri keçmiş SSRİ xalqlarının dillərinə, eləcə də bir sıra xarici dillərə tərcümə olunub.
Dram əsərləri də teatr səhnəsində uğur qazanıb. “Qızıl teşt” pyesi 1988-ci ildə Azərbaycan Akademik Milli Dram Teatrında, “Büst” pyesi 1989-cu ildə Lənkəran Dövlət Dram Teatrında, “Qapıların o üzündə qalan dünya” əsəri isə 1990-cı ildə Füzuli Dövlət Dram Teatrında tamaşaya qoyulub.
2002-ci ildə müəllifin “Nekroloq” romanı Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Yusif Səmədoğlu adına “İlin ən yaxşı romanı” mükafatına layiq görülüb.
Əsərləri
Seyran Səxavətin yaradıcılığı müxtəlif janrları əhatə edir. Onun əsas əsərləri bunlardır:
• “Adalar” (şeirlər, 1970)
• “Mənim planetim” (şeirlər, 1977)
• “Hamı elə bilirdi ki…” (hekayələr və povestlər, 1982)
• “Daş evlər” (roman, 1985 və 1989-cu il nəşrləri)
• “Dar köynək” (povestlər, 1987)
• “Qızıl teşt” (povest və hekayələr toplusu, 1999)
• “Nekroloq” (roman, 2003)
• “Palıd toxumu” (roman, 2003)
• “Yüz ilin kişisi” (povest və hekayələr)
Tərcümə fəaliyyəti
Seyran Səxavət tərcüməçi kimi də məhsuldar fəaliyyət göstərib. Onun tərcümələri arasında gürcü yazıçısı A. Ebnoidzenin “İki ay kənddə və ya imeretisayağı evlənmə” romanı xüsusi yer tutur. Əsər 1986-cı ildə Azərbaycan dilində nəşr olunub.
Azərbaycan ədəbiyyatında özünəməxsus üslubu, dərin psixoloji təsvirləri və həyat həqiqətlərini bədii dillə ifadə etmək bacarığı ilə seçilən Seyran Səxavət müasir Azərbaycan nəsrinin görkəmli nümayəndələrindən biri hesab olunur. Onun əsərləri bu gün də oxucular tərəfindən maraqla qarşılanır və milli ədəbi irsin dəyərli nümunələri sırasında yer alır.
Xaliq Pəhlivanoğlu
