{"id":3006,"date":"2026-06-25T12:48:48","date_gmt":"2026-06-25T08:48:48","guid":{"rendered":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/?p=3006"},"modified":"2026-06-25T12:52:55","modified_gmt":"2026-06-25T08:52:55","slug":"yurdun-senedi-kagizdan-yox-dasdan-olmalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/?p=3006","title":{"rendered":"YURDUN S\u018fN\u018fDI KA\u011eIZDAN YOX, DA\u015eDAN OLMALIDIR!"},"content":{"rendered":"\r\n<h3>Yurdun s\u0259n\u0259di ka\u011f\u0131zdan yox, da\u015fdan olmal\u0131d\u0131r!<br \/>(Eluca Atal\u0131n\u0131n \u201dYurd da\u015f\u0131\u201d roman\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Bar\u0131najans sit\u0259sinin yazar\u0131 Hasan Bar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifd\u0259n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 reportaj)<br \/>Hasan Bar\u0131n: Eluca xan\u0131m, reportaj\u0131n ba\u015f\u0131nda bunu s\u00f6yl\u0259m\u0259kd\u0259n vaz ke\u00e7m\u0259y\u0259c\u0259m. \u00c7apa haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kitab\u0131n\u0131z\u0131, sizi v\u0259 \u00e7apa m\u0259sullar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almasaq, \u0130sve\u00e7d\u0259n mail yoluyla g\u00f6nd\u0259rm\u0259yiniz n\u0259tic\u0259sind\u0259 ilk oxuyan oxucu m\u0259n oldum. \u00c7ap olunacaq kitab\u0131n\u0131zla ba\u011fl\u0131 ilk reportaj\u0131 Bar\u0131najansa v\u0259 \u015f\u0259xsim\u0259 verm\u0259nizd\u0259n dolay\u0131 q\u00fcrurland\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirm\u0259k ist\u0259rdim. Bu \u00fczd\u0259n sizl\u0259r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<br \/>\u0130caz\u0259nizl\u0259 suallar\u0131ma ke\u00e7m\u0259k ist\u0259rdim.<br \/>Eluca Atal\u0131: Bar\u0131najansa v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n siz\u0259, \u0259ziz dostum, t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Yeni kitab\u0131m\u0131 tan\u0131tmaq f\u00fcrs\u0259tini m\u0259n\u0259 verdiyiniz \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011f olun.<br \/>Hasan Bar\u0131n: \u201dYurd da\u015f\u0131\u201d roman\u0131n\u0131z\u0131 oxudum, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 b\u00f6y\u00fck bir tarixi b\u0259diyyat vasit\u0259si il\u0259 t\u0259svir etmisiniz. \u018fs\u0259ri yazmaq ehtiyac\u0131 n\u0259d\u0259n do\u011fdu?<br \/>Eluca Atal\u0131: Soyq\u0131r\u0131mla ba\u011fl\u0131 bildiyim v\u0259 e\u015fitdiyim ger\u00e7\u0259kl\u0259ri bildirm\u0259k ist\u0259yimd\u0259n do\u011fdu bu \u0259s\u0259r. \u018fslind\u0259 bir hekay\u0259 yazma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm, amma m\u00f6vzu o q\u0259d\u0259r geni\u015f idi ki, onu sisteml\u0259\u015fdir\u0259rk\u0259n roman al\u0131nd\u0131. H\u0259m d\u0259 bilirsiniz, yazan zaman insan sanki \u00f6z i\u00e7ini v\u0259r\u0259q-v\u0259r\u0259q oxuyur, \u00f6z i\u00e7ind\u0259 yol gedir. Yaz\u0131\u00e7\u0131 yaln\u0131z tarixi faktlar\u0131 a\u015fkarlay\u0131b yazm\u0131r, tarix\u0259 fakt kimi baxmaq tarix\u00e7inin i\u015fidir, yaz\u0131\u00e7\u0131 tarix\u0259 f\u0259hmin g\u00f6z\u00fc il\u0259 bax\u0131r. F\u0259hm insan\u0131 d\u0259rin\u0259 apar\u0131r, bu bax\u0131mdan yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n hadis\u0259l\u0259ri \u00fczd\u0259n t\u0259svir etm\u0259y\u0259 haqq\u0131 yoxdur. O, ger\u00e7\u0259yin mahiyy\u0259tind\u0259, b\u0259tnind\u0259 g\u0259zdirdiyi h\u0259qiq\u0259ti g\u00f6rm\u0259li, duymal\u0131 v\u0259 b\u0259diyyatda verm\u0259lidir. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda bizim eram\u0131zdan da \u00e7ox-\u00e7ox \u0259vv\u0259ll\u0259r\u0259 gedib \u00e7\u0131xan m\u0259zar da\u015flar\u0131m\u0131z, q\u0259birl\u0259rimiz var. Bu da\u015flar biz\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259ri dey\u0259n, bu yurdun h\u0259qiqi sakini olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcbut etm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259n tutarl\u0131 cavabd\u0131r. K\u00f6\u00e7\u0259rinin \u00f6l\u00fcs\u00fc harda \u00f6ls\u0259, orda da basd\u0131rar, lakin Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 n\u0259sil ardbaard eyni torpaqda basd\u0131r\u0131l\u0131b. Romanda bu da\u015flar\u0131n mahiyy\u0259tini a\u00e7ma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m.<br \/>Hasan Bar\u0131n: Bu bax\u0131mdan kitab\u0131n ad\u0131 tam yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr: \u201dYurd da\u015f\u0131!\u201d<br \/>Eluca Atal\u0131: Raz\u0131yam, do\u011frudur. Ka\u011f\u0131z azca sudan n\u0259m \u00e7\u0259kib korlana bil\u0259r v\u0259 ya asanl\u0131qla c\u0131r\u0131b atmaq olar. Amma da\u015fdan yarad\u0131lm\u0131\u015f h\u0259r hans\u0131 abid\u0259, ev v\u0259 ya m\u0259zar olsun, bu yurdun s\u0259n\u0259di ola bil\u0259r. \u018fs\u0259rin verdiyi mesaj m\u0259hz budur. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda olan says\u0131z-hesabs\u0131z abid\u0259l\u0259r, toponiml\u0259r, yer adlar\u0131 yurdun t\u0259sdiqidir, kim\u0259 m\u0259xsuslu\u011funu bununla s\u00fcbut etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>Yurdun s\u0259n\u0259di da\u015fdan olmal\u0131d\u0131r, ka\u011f\u0131zdan yox! Da\u015f\u0131 yerind\u0259n t\u0259rp\u0259tm\u0259k h\u00fcn\u0259r t\u0259l\u0259b edir. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda yer-yurd adlar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fs\u0259l\u0259r bel\u0259, ordak\u0131 tarixi abid\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 yadda\u015flarda qal\u0131r. \u00c7\u00fcnki da\u015fdand\u0131r!<br \/>Hasan Bar\u0131n: S\u00fcd\u0259m\u0259r k\u00f6rp\u0259nin da\u011f\u0131n ba\u015f\u0131nda basd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 sonra qar\u011fan\u0131n bozqurda o m\u0259zar\u0131 a\u00e7d\u0131rmas\u0131 s\u0259hn\u0259l\u0259rini oxuyanda g\u00f6z ya\u015f\u0131ma hakim ola bilm\u0259dim. Bir ail\u0259d\u0259n n\u0259n\u0259, ana v\u0259 n\u0259v\u0259nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si ac\u0131nacaql\u0131 hald\u0131r.<br \/>Eluca Atal\u0131: \u00dc\u00e7 n\u0259sil eyni anda qurban gedir! Ac\u0131nacaql\u0131d\u0131r, amma, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, ger\u00e7\u0259kdir. Biz bunu bir d\u0259f\u0259 yox, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f\u0131q Az\u0259rbaycan xalq\u0131 olaraq. 1905-1920, 1948-1953, 1988-1992-ci ill\u0259r v\u0259 yaln\u0131z Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan yox, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00fczr\u0259 bu soyq\u0131r\u0131m ba\u015f verib. N\u0259d\u0259n? Bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259b var. Birincisi, tarixd\u0259n d\u0259rs alm\u0131r\u0131q. Ad\u0131n\u0131 unutdu\u011fum bir rejissorun fikri var, deyir: \u201dTarix bir \u0259s\u0259ri iki d\u0259f\u0259 s\u0259hn\u0259y\u0259 qoyur. Bir d\u0259f\u0259 komediya, bir d\u0259f\u0259 d\u0259 faci\u0259 formas\u0131nda. Birinci d\u0259f\u0259 komediya kimi oynad\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259ri sonra faci\u0259y\u0259 \u00e7evir\u0259 bil\u0259r v\u0259 ya komediya il\u0259 faci\u0259nin yerini d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r.\u201d Az\u0259rbaycan\u0131n tarix s\u0259hn\u0259sind\u0259ki b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259ri t\u0259krar-t\u0259krar oynan\u0131l\u0131r, ham\u0131s\u0131 da qanl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259, \u00e7\u00fcnki h\u0259r d\u0259f\u0259 faci\u0259 bi\u00e7imind\u0259 s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirilir. Bir q\u0259d\u0259r obrazl\u0131 dedim, n\u0259z\u0259r\u0259 alars\u0131n\u0131z, bu, yaz\u0131\u00e7\u0131 a\u00e7\u0131qlamas\u0131d\u0131r v\u0259 o zaman t\u0259bii qar\u015f\u0131layars\u0131n\u0131z.<br \/>Roman\u0131 yazmaq bu iddiadan do\u011fdu, oxuyanlar yurdumuzda ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri bilsinl\u0259r. 70 il sovet imperiyas\u0131n\u0131n daxilind\u0259 oldu\u011fumuzdan h\u0259qiqi tariximizd\u0259n x\u0259b\u0259rsiz olduq, \u00e7\u00fcnki h\u0259qiqi tarixi yazma\u011fa izn verilmirdi. Siz sovet imperiyas\u0131 n\u0259 dey\u0259n \u015feydi, bilmirsiniz. H\u0259r \u015fey ideologiyaya uy\u011fun olmal\u0131 idi. Bizim soyq\u0131r\u0131msa m\u00f6vcud ideologiyan\u0131n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259n q\u0131ra\u011fa \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. \u018fs\u0259rd\u0259 yazd\u0131qlar\u0131m\u0131 da \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcml\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131b \u00f6yr\u0259ndim, amma \u0259slind\u0259 bunlar biz\u0259 ilk m\u0259kt\u0259b\u0259 getdiyimiz g\u00fcnl\u0259rd\u0259n \u00f6yr\u0259dilm\u0259li idi. \u00c7\u00fcnki V\u018fT\u018fN tarixidir!<br \/>Hasan Bar\u0131n: Andranik Anadoludan Nax\u00e7\u0131vana, ordan da Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana \u00fcz tutur. Kaz\u0131m Qarab\u0259kir Pa\u015fan\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda t\u00fcrk \u0259sg\u0259rinin Haqq\u0131xl\u0131ya g\u0259lm\u0259si il\u0259 o da\u011fda ma\u011farada gizl\u0259nir. \u201dNal\u015f\u0259killi m\u00fchasir\u0259\u201d kitab\u0131n\u0131zda Andranikin t\u00fcrkl\u0259rd\u0259n gizl\u0259nm\u0259sini bir q\u0259d\u0259r d\u0259 komik bi\u00e7imd\u0259 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdiniz. Yeni \u0259s\u0259rinizin \u201dAy\u0131 ma\u011faras\u0131nda \u201dB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d t\u0259la\u015f\u0131\u201d hekay\u0259sind\u0259 Andranikin ke\u00e7irtdiyi qorxu daha d\u0259rindir.<br \/>Eluca Atal\u0131: Sizin sual\u0131n\u0131za cavab verm\u0259mi\u015fd\u0259n \u00f6nc\u0259 bunu dem\u0259k ist\u0259rdim, vur\u011fulanmayan ac\u0131 bir h\u0259qiq\u0259tdir. 1980-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 biz orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxuyanda qara\u00fczl\u00fc Az\u0259rbaycan tarixi kitab\u0131 vard\u0131, h\u0259m d\u0259 f\u0259tir kimi nazik. Kitab\u0131n nazikliyi biz\u0259 el\u0259 ilk bax\u0131\u015fdan \u0259xz edirdi ki, \u201dtariximiz \u00e7ox ki\u00e7ikdir\u201d. Bu kitab n\u0259\u015fri psixologiyas\u0131nda x\u00fcsusi hald\u0131r, kitab\u0131n g\u00f6rk\u0259mi, \u00fcz qapa\u011f\u0131 oxucuda ilk t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131 yarad\u0131r. Yad\u0131mdad\u0131r, tarix d\u0259rsi proqram\u0131nda Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 yaln\u0131z 4 saat yer ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Tarix d\u0259rsini \u00e7ox sevirdim, m\u00fc\u0259llim\u0259 dedim: \u201dBunun ham\u0131s\u0131n\u0131 n\u0259 vaxt ke\u00e7\u0259c\u0259yik?\u201d Dedi: \u201dKe\u00e7m\u0259k laz\u0131m deyil, q\u0259bul imtahan\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fcr.\u201d O kitabda bel\u0259 bir c\u00fcml\u0259 vard\u0131: \u201dQafqaz T\u00fcrk \u0130slam ordusu 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal etdi, 1920-ci ild\u0259 XI Q\u0131z\u0131l Ordu (\u0259slind\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 ordudur, bizim imperiya ideologiyas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n tarix\u00e7il\u0259rimiz q\u0131rm\u0131z\u0131n\u0131 q\u0131z\u0131l etmi\u015fdil\u0259r!) Az\u0259rbaycana girib onu i\u015f\u011faldan azad etdi.\u201d Bu beyinyuma \u0259m\u0259liyyat\u0131 idi, bizi t\u00fcrk\u0259 qar\u015f\u0131 bel\u0259 manqurtla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar.<br \/>Sizin sual\u0131n\u0131za q\u0259sd\u0259n \u0259trafl\u0131 cavab verir\u0259m ki, u\u015faq ik\u0259n beyni yuyulmu\u015f bir adam\u0131n \u201dYurd da\u015f\u0131\u201d kimi bir roman\u0131 yazmas\u0131n\u0131n hans\u0131 iddiadan do\u011fdu\u011funu tam anlayas\u0131n\u0131z. Ke\u00e7\u0259k sizin sual\u0131n\u0131za. Andranik obraz\u0131n\u0131 iki d\u0259f\u0259 canland\u0131rm\u0131\u015fam, amma obrazda mahiyy\u0259t etibar\u0131 il\u0259 f\u0259rqli \u00e7alarlar yoxdur, \u00e7\u00fcnki o, m\u0259nd\u0259n \u00f6tr\u00fc cildini, \u0259sl simas\u0131n\u0131 m\u0259qama g\u00f6r\u0259, d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc \u015f\u0259rait\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015fs\u0259 d\u0259, da\u015fnak kimliyini daim i\u00e7ind\u0259 g\u0259zdrib. \u201dNal\u015f\u0259killi m\u00fchasir\u0259\u201d kitab\u0131nda bu obraza g\u00fcl\u0259 bil\u0259rsiniz, t\u00fcrk \u0259sg\u0259ri Nax\u00e7\u0131vana gir\u0259nd\u0259 qara \u00e7adraya b\u00fcr\u00fcn\u00fcb meydandan qa\u00e7\u0131r v\u0259 \u00f6z xisl\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq Satanik adl\u0131 erm\u0259ni q\u0131z\u0131n\u0131 ortaya xilaskar kimi at\u0131r. O, yax\u015f\u0131 bilir, t\u00fcrk qad\u0131na \u0259l qald\u0131rmaz. \u201dYurd da\u015f\u0131\u201d kitab\u0131nda is\u0259 q\u0259rar tutdu\u011fu qaranl\u0131q ay\u0131 ma\u011faras\u0131nda x\u00fclyas\u0131nda oldu\u011fu \u201dB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u0259rit\u0259si il\u0259 birg\u0259 gizl\u0259n\u0259r\u0259k n\u00f6vb\u0259ti soyq\u0131r\u0131m\u0131n plan\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131r. H\u0259r iki s\u0259hn\u0259 ikrah do\u011furur. Burdak\u0131 Andranik obraz\u0131n\u0131n verdiyi mesaj: erm\u0259ni \u00f6l\u0259r, amma kor iddias\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259km\u0259z!<br \/>Hasan Bar\u0131n: \u201dTorpaq v\u0259 toxum dostlu\u011fu\u201d rus v\u0259 erm\u0259ni i\u015fbirliyin\u0259 verdiyiniz add\u0131r. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda bu dostluq erm\u0259nil\u0259r\u0259 xeyir verdimi?<br \/>Eluca Atal\u0131: \u201cTorpaq v\u0259 toxum dostlu\u011fu\u201dnun k\u00f6k\u00fc daha \u0259vv\u0259l\u0259 gedir v\u0259 n\u0259 heyif ki, q\u0259dim t\u00fcrk torpaqlar\u0131na sahibl\u0259nm\u0259k \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub.<br \/>1552-ci ild\u0259 Qazan xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Kazan\u0131n al\u0131nmas\u0131 tarixi, i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 ba\u015flay\u0131r. O zamank\u0131 rus \u00e7ar\u0131 IV \u0130van Qroznu, tarixd\u0259 is\u0259 onun qazand\u0131\u011f\u0131 l\u0259q\u0259b \u201dQorxunc \u0130van\u201d idi. Ruslar Qazan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 h\u00fccum edib ala bilmirdil\u0259r, baxmayaraq, onlar 150 minlik ordu il\u0259 tatarlar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r, tatarlarsa 30 min n\u0259f\u0259r idi. Paytaxt\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259y\u0259nd\u0259 erm\u0259ni tacirl\u0259ri ruslarla gizlin sazi\u015f\u0259 girirl\u0259r: \u015e\u0259h\u0259rin m\u00fcdafi\u0259sinin z\u0259if t\u0259r\u0259fini siz\u0259 bildirm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q, deyib, amma \u0259v\u0259zind\u0259 q\u0131z\u0131l ist\u0259yirl\u0259r. Rusiya t\u0259r\u0259fi bu \u015f\u0259rt\u0259 raz\u0131 olur, \u015f\u0259h\u0259r i\u015f\u011fal olunur v\u0259 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 qurulmu\u015f ziyaf\u0259t\u0259 h\u0259min erm\u0259ni tacirl\u0259ri d\u0259v\u0259t olunub m\u00fckafatlar\u0131n\u0131 al\u0131rlar. Lakin bu zaman \u0130van Qroznu deyir: \u201d\u018fg\u0259r bir mill\u0259t ki, \u00f6z ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri sat\u0131rsa, bizl\u0259ri d\u0259 \u00e7ox rahat sata bil\u0259r\u201d. X\u0259yan\u0259tin m\u00fckafat\u0131 a\u011f\u0131r olur, h\u0259min tacirl\u0259rin yerind\u0259c\u0259 boyunlar\u0131 vurulur, lakin m\u00fckafat bununla bitmir. \u201dRuslar\u0131n tutdu\u011fu torpaqlara erm\u0259nil\u0259r qeyri-\u015f\u0259rtsiz yerl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r t\u00f6yc\u00fc, vergi verm\u0259d\u0259n\u201d kimi gizlin erm\u0259ni-rus sazi\u015fi olur. Bu sazi\u015f\u0259 1828-ci il T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259l edilir. 1804-c\u00fc il Rus-\u0130ran m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanan zaman erm\u0259nil\u0259r \u201dsiz t\u0259r\u0259fd\u0259n t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 vuru\u015fma\u011fa haz\u0131r\u0131q, bir \u015f\u0259rtl\u0259 ki biz\u0259 torpaq ver\u0259c\u0259ksiniz\u201d \u015f\u0259rtini qoyurlar. Rus \u00e7ar\u0131 buna raz\u0131 olur, \u00e7\u00fcnki \u0130ran\u0131n i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin x\u0259yan\u0259ti m\u00f6hk\u0259m yun par\u00e7an\u0131 g\u00fcv\u0259 i\u00e7ind\u0259n yeyib da\u011f\u0131td\u0131\u011f\u0131 kimi, rusa da bel\u0259 bir g\u00fcv\u0259 laz\u0131m idi. 1828-ci il 10 fevral \u0130ran v\u0259 Rusiya aras\u0131nda \u201dS\u00fclh v\u0259 dostluq namin\u0259\u201d adl\u0131 b\u0259dnam T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcvaqil\u0259si ba\u011fland\u0131. \u018fslind\u0259 m\u00fcqavil\u0259nin ad\u0131 bel\u0259 yalan idi, \u00e7\u00fcnki siyas\u0259td\u0259 dostluq olmur. Siyas\u0259t m\u0259h\u0259bb\u0259t yox, m\u0259nf\u0259\u0259t \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. M\u0259nf\u0259\u0259t olan yerd\u0259 dostluqdan s\u00f6z ged\u0259 bilm\u0259z. Dostluq \u2013 t\u0259m\u0259nnas\u0131zl\u0131\u011fa \u0259saslan\u0131r.<br \/>Bu ba\u015fab\u0259la, bizim V\u0259t\u0259nimiz \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n \u201ds\u00fclh\u201d m\u00fcqavil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan ikiy\u0259 \u015faqqalananda Nax\u00e7\u0131van v\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131qlar\u0131 l\u0259\u011fv olunub \u0259v\u0259zind\u0259 yeni \u0130r\u0259van quberniyas\u0131 yarand\u0131, idar\u0259\u00e7iliyi is\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 verildi. Erm\u0259nil\u0259r \u0130r\u0259van\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 kosmetik d\u0259yi\u015fiklik etm\u0259kl\u0259 \u2013 i h\u0259rfini y il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259yib, \u0130r\u0259van\u0131 Yerevan etdil\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r \u0130randan k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fcl\u0259r.<br \/>\u201dTorpaq v\u0259 toxum dostlu\u011fu\u201dnun davam\u0131 olaraq 1914-c\u00fc ild\u0259 Anadoluya rus qo\u015funu h\u00fcc\u00fcm ed\u0259n zaman rus \u00e7ar\u0131 II Nikolay h\u0259min il 20 dekabrda Anadoluya g\u0259lib ordunun v\u0259ziyy\u0259tini yoxlay\u0131r. Rus \u00e7ar\u0131n\u0131n dinc\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259mi 15 d\u0259qiq\u0259 zaman\u0131 vard\u0131, h\u0259min an erm\u0259ni ke\u015fi\u015fi katalikos V Gevorg f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib q\u0259rargaha girir. \u201dT\u00fcrkl\u0259rl\u0259 sava\u015fda sizl\u0259r\u0259 yard\u0131m ed\u0259rik, bir \u015f\u0259rtl\u0259, Anadoludan 6 vilay\u0259ti biz\u0259 verm\u0259lisiniz\u201d deyir. \u00c7ar raz\u0131la\u015f\u0131r. Bu haqda \u201dNal\u015f\u0259killi m\u00fchasir\u0259\u201d \u0259s\u0259rimd\u0259 geni\u015f vermi\u015f\u0259m. Lakin Rusiya daxilind\u0259 1917-ci ilin fevral\u0131nda yaranan ikihakimiyy\u0259tlilik d\u00f6vr\u00fc ba\u015flayanda \u00e7ar\u0131n taxt\u0131 laxlama\u011fa ba\u015flay\u0131r. \u00c7ar rus qo\u015fununu hakimiyy\u0259ti qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn geri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, ordunun bir hiss\u0259sini v\u0259 silahlar\u0131 Andranik\u0259 verib Nax\u00e7\u0131vana g\u00f6nd\u0259rir Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqaz siyas\u0259tin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn. \u201dToxum\u201d c\u00fcc\u0259rtm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Anadoludan ala bilm\u0259diyi \u201dtorpaq\u201d pay\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259m d\u0259 bu d\u0259f\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurmaq iddias\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycanda yerin\u0259 yetirm\u0259k ist\u0259yirdi. Buna da 1918-ci ild\u0259 soyq\u0131r\u0131m t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k nail oldu.<br \/>Hasan Bar\u0131n: Q\u0259dim Alban abid\u0259l\u0259ri, eram\u0131zdan \u0259vv\u0259lki da\u015f m\u0259zarlar, onlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki ni\u015fan\u0259l\u0259rin \u015f\u0259rhi, aslan, ilan, 24 yarpaql\u0131 xa\u00e7 v\u0259 s. \u00e7oxlu sayda simvollar\u0131n \u015f\u0259rhin\u0259 romanda rast g\u0259lm\u0259k olur. Bu bax\u0131mdan \u0259s\u0259rin yaln\u0131z 1918-ci il t\u00fcrk soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 yox, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck bir tarixi \u0259ks etdirdiyini dey\u0259 bil\u0259rik.<br \/>Eluca Atal\u0131: Yurddak\u0131 h\u0259r bir da\u015f, balaca-b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq yadda\u015fd\u0131r, o ni\u015fan\u0259l\u0259ri oxuyub m\u0259nas\u0131n\u0131 d\u0259rk etm\u0259y\u0259nd\u0259 tarix itir. 24 yarpaql\u0131 xa\u00e7 islamdan qabaqk\u0131 z\u0259ngin tariximizd\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Yad\u0131mdayk\u0259n qeyd edim, 1804-c\u00fc il Rus-\u0130ran sava\u015f\u0131na girm\u0259mi\u015fd\u0259n \u00f6nc\u0259 erm\u0259nil\u0259r ruslardan Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Alban kils\u0259l\u0259rinin onlara ke\u00e7m\u0259sini t\u0259l\u0259b etmi\u015fdil\u0259r. Tarixd\u0259n m\u0259lumdur ki, erm\u0259nil\u0259r \u201dkils\u0259 tikdikl\u0259ri\u201d torpaqlar\u0131 \u00f6zl\u0259rinin q\u0259dim yurdlar\u0131 say\u0131rlar, bu aksiomad\u0131r!!! Alban kils\u0259l\u0259rini m\u0259nims\u0259m\u0259kl\u0259 yaln\u0131z torpa\u011f\u0131m\u0131za yox, h\u0259m d\u0259 tariximiz\u0259 sahib \u00e7\u0131xd\u0131lar. B\u0259dii dill\u0259 des\u0259k, erm\u0259nil\u0259r ruslar vasit\u0259si il\u0259 yiy\u0259l\u0259ndikl\u0259ri torpaqlara toxum \u0259km\u0259 \u0259m\u0259li erm\u0259ni \u00fc\u00e7\u00fcn daha m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yaratd\u0131. \u201dYurd da\u015f\u0131\u201d roman\u0131nda da, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi, bu sahibl\u0259nm\u0259d\u0259n sonra m\u0259zar da\u015flar\u0131 s\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131, \u00fcz\u0259rind\u0259ki ni\u015fan\u0259l\u0259r pozulub m\u0259hv edildi.<br \/>Hasan Bar\u0131n: Alban kils\u0259sind\u0259k\u0131 amans\u0131zl\u0131q v\u0259 x\u0259yan\u0259tin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n do\u011fan q\u0259tl\u0259 ad qoymaq m\u0259nd\u0259n \u00f6tr\u00fc zor oldu. Siz bunu \u201dAldan\u0131\u015f\u0131n do\u011fdu\u011fu g\u00fcnah\u201d hekay\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k ustal\u0131qla t\u0259svir etmisiniz. \u018fs\u0259rin q\u0259hr\u0259man\u0131 Molla N\u0259bi bu q\u0259tl \u00fc\u00e7\u00fcn vicdan \u0259zab\u0131 \u00e7\u0259kir.<br \/>Eluca Atal\u0131: Bu bir \u015f\u0259xsin \u2013 Molla N\u0259binin da\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 g\u00fcnah deyil, d\u00fczd\u00fcr, o amans\u0131z q\u0259tliamda \u00f6z\u00fcn\u00fc q\u0131nay\u0131r, erm\u0259nil\u0259r\u0259 inan\u0131b g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u011f\u0131\u015flaya bilmir. \u018fslind\u0259 bunun arxas\u0131nda t\u00fcrk kimliyi durur. Baqqal K\u0259rb\u0259lay\u0131 Yusufun d\u00fckan\u0131nda erm\u0259nil\u0259rl\u0259 olan s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259 Haqq\u0131xl\u0131 k\u0259ndi \u00fc\u00e7\u00fcn baha ba\u015fa g\u0259lir. T\u00fcrk \u0259sg\u0259rl\u0259ri Haqq\u0131xl\u0131 k\u0259ndind\u0259 a\u011f \u00e7ad\u0131r quranda erm\u0259nil\u0259r \u00f6zl\u0259rini qarag\u00fcnl\u00fc hesab edirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki o qo\u015fun t\u00fcrkl\u0259ri erm\u0259nil\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 milli t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fdi. O zaman art\u0131q Andranik Nax\u00e7\u0131vandan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana ke\u00e7mi\u015fdi. Erm\u0259nil\u0259r hiyl\u0259y\u0259 \u0259l at\u0131rlar, onlar bilirl\u0259r ki, t\u00fcrkl\u0259rd\u0259 a\u011fsaqqal s\u00f6z\u00fc ke\u00e7\u0259rlidir. Molla N\u0259bi il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb, onlar\u0131 g\u00fcdaza verm\u0259m\u0259l\u0259rini rica edirl\u0259r. Molla N\u0259bi erm\u0259nil\u0259r\u0259 verdiyi s\u00f6z\u00fcn \u00fcst\u00fcnd\u0259 durur, Kaz\u0131m Qarab\u0259kir Pa\u015fa erm\u0259nil\u0259rin t\u00fcrkl\u0259ri q\u0259tl etm\u0259sind\u0259n s\u00f6z a\u00e7anda Molla N\u0259bi \u201dk\u0259ndi q\u0131ran da\u015fnaklar idi, q\u0131rd\u0131lar, getdil\u0259r, qalan erm\u0259nil\u0259r zavall\u0131 k\u0259ndlil\u0259rdir\u201d, \u2013 deyir. Lakin erm\u0259ni f\u00fcrs\u0259t\u00e7i, x\u0259yan\u0259tkar, amans\u0131z, fayda\u00e7\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu d\u00f6rd c\u0259h\u0259tini Alban kils\u0259sind\u0259ki q\u0259tld\u0259 s\u00fcbut edir. Bu, bir \u015f\u0259xs olaraq Molla N\u0259binin g\u00fcnah\u0131 v\u0259 ya sad\u0259l\u00f6vhl\u00fcy\u00fcnd\u0259n do\u011fan q\u0259tliam deyildi, bunun arxas\u0131nda t\u00fcrk kimliyi dururdu. Onun yerind\u0259 kim olsayd\u0131, bu c\u00fcr davranacaqd\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, t\u00fcrk qan\u0131 olan. M\u0259g\u0259r Bak\u0131 q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 eyni ssenari il\u0259 olmad\u0131m\u0131?<br \/>T\u00fcrk y\u0131x\u0131lan\u0131 basmaz, aman dil\u0259y\u0259n\u0259 aman ver\u0259r. C.Nehru t\u00fcrk kimliyini bel\u0259 xarakteriz\u0259 edir: \u201cT\u00fcrk \u00f6ld\u00fcrm\u0259yi sevm\u0259z, \u00f6l\u00fcml\u0259 \u00f6c\u0259\u015f\u0259r. M\u0259cbur olub \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00fcz\u0259rind\u0259 diz \u00e7\u00f6k\u00fcb u\u015faq kimi a\u011flar.\u201d Bir \u0259ld\u0259 z\u0259riflik v\u0259 g\u00fcc\u00fc birl\u0259\u015fdir\u0259n t\u00fcrk bu q\u0259d\u0259r m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mdir.<br \/>Hasan Bar\u0131n: Danar\u011fanda amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f q\u0131z-g\u0259lin \u00fc\u00e7\u00fcn yonulmu\u015f ba\u015f da\u015f\u0131 \u00f6z yerin\u0259 qoyulmur. Nec\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, o tarix unuduldumu?<br \/>Eluca Atal\u0131: Unudulmad\u0131, unudulsayd\u0131, m\u0259n 100 ild\u0259n sonra o tarixi kitabla\u015fd\u0131rmazd\u0131m. Bu hadis\u0259ni m\u0259n\u0259 Molla N\u0259binin n\u0259v\u0259si olan 85 ya\u015fl\u0131 M\u0259rziy\u0259 arvad v\u0259 onun o\u011flu Elli Atayurd dan\u0131\u015f\u0131b. Lakin t\u00fcrk olaraq bir g\u00fcnah\u0131m\u0131z var, tarixi b\u0259diyyatda q\u0259d\u0259rinc\u0259 canland\u0131rm\u0131r\u0131q.<br \/>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ke\u00e7\u0259n \u0259srin 30-cu ill\u0259rind\u0259 Haqq\u0131xl\u0131 k\u0259ndlil\u0259ri o yer\u0259 xatir\u0259 abid\u0259si qoymaq q\u0259rar\u0131na g\u0259lirl\u0259r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131r\u0131landa erm\u0259ni r\u0259hb\u0259rliyi gec\u0259 il\u0259 h\u0259min o hadis\u0259 yerini \u2013 Danar\u011fan d\u0259r\u0259sini buldozer\u0259 verib \u015fumlay\u0131blar, abid\u0259 qoymaq m\u0259s\u0259l\u0259sini qald\u0131rm\u0131\u015f adam\u0131 is\u0259 s\u00fcrg\u00fcn\u0259 g\u00f6nd\u0259rib g\u00fcll\u0259l\u0259tdiribl\u0259r.<br \/>Hasan Bar\u0131n: Bildiyim q\u0259d\u0259r, siz Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanl\u0131 deyilsiniz, amma hadis\u0259l\u0259ri o q\u0259d\u0259r inand\u0131r\u0131c\u0131 yazm\u0131s\u0131n\u0131z, adam az qal\u0131r inans\u0131n, siz n\u0259inki oral\u0131 deyilsiniz, h\u0259tta h\u0259min hadis\u0259l\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131s\u0131n\u0131z.<br \/>Eluca Atal\u0131: Bilirsiniz, V\u0259t\u0259n iki c\u00fcr qorunur. Birincisi, silahla \u2013 bu, \u0259sg\u0259ri g\u00fccd\u00fcr, ordunun i\u015fidir. Bel\u0259 ifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259r\u0259m: Ordum varsa \u2013 Yurdum var! \u018fslind\u0259 ba\u015f ver\u0259n b\u00fct\u00fcn soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 ordusuzluq durur. \u0130kincisi, ruhani g\u00fccd\u00fcr. Bu, ayd\u0131n\u0131n, yazar\u0131n, m\u00fc\u0259llimin i\u015fidir. Y\u0259ni beyin silahlanmal\u0131d\u0131r, yad d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259lidir. \u201dNal\u015f\u0259killi m\u00fchasir\u0259\u201d kitab\u0131mda bunu bel\u0259 a\u00e7\u0131qlam\u0131\u015fam. \u201dV\u0259t\u0259n tarla kimidir, o g\u0259r\u0259k daim alaq otundan t\u0259mizl\u0259nsin.\u201d Amma mill\u0259t olaraq da q\u0259bulolunmayan c\u0259h\u0259tl\u0259rimiz var: Bar\u0131\u015fqan v\u0259 unutqan\u0131q\u2026<br \/>Asif Ata deyir: \u201dM\u0259n m\u0259\u0259tt\u0259l\u0259m, bu mill\u0259tin tarixi yadda\u015fs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 \u00fcz\u00fc \u00f6zg\u0259\u00e7iliy\u0259 meyilliliyin\u0259.\u201d Bu, ba\u011f\u0131\u015flanmaz n\u00f6qsan\u0131m\u0131zd\u0131r\u2026<br \/>Hasan Bar\u0131n: Roman\u0131n &#8220;Da\u015fd\u0259l\u0259n&#8221; hekay\u0259sind\u0259ki Gveorg obraz\u0131 il\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda xarakterik erm\u0259ni obraz\u0131n\u0131n yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesab ed\u0259 bil\u0259rik?<br \/>Eluca Atal\u0131: M\u0259n yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m, h\u0259m d\u0259 ist\u0259dim, oxuyanlar ay\u0131q olsunlar. Erm\u0259nil\u0259rin q\u0259dim abid\u0259l\u0259rimizin g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n yerl\u0259rin\u0259 xa\u00e7 vurub \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirdikl\u0259rini yenid\u0259nqurma ba\u015flayanda bildik. \u201dDa\u015fd\u0259l\u0259n\u201d h\u0259min prosesin t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<br \/>Gveorg Suriyadan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259n erm\u0259ni ail\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Burda h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n erm\u0259nil\u0259ri yurdumuza k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259rini, saylar\u0131n\u0131 \u00e7oxald\u0131b erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti qurmaq siyas\u0259tl\u0259rini canland\u0131rmaq ist\u0259mi\u015f\u0259m. Bu hadis\u0259 m\u0259nim fantaziyam olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n deyim, \u00e7\u00fcnki art\u0131q oxucu suallar\u0131na al\u0131\u015fm\u0131\u015fam. \u018fs\u0259rl\u0259rimin ayr\u0131-ayr\u0131 hiss\u0259l\u0259rind\u0259n tez-tez sorarlar: Bu, s\u0259nin fantaziyand\u0131r, yoxsa olmu\u015f hadis\u0259dir? O \u00fczd\u0259n siz\u0259 deyir\u0259m, bu ger\u00e7\u0259kd\u0259n olmu\u015f hadis\u0259dir v\u0259 Molla N\u0259bi kimi yurda ba\u011fl\u0131, onun qeyr\u0259tini \u00e7\u0259kib qoruyan ki\u015fi yurdun \u0259n balaca da\u015f\u0131na yad ni\u015fan\u0131n vurulmas\u0131n\u0131n arxas\u0131nda hans\u0131 m\u0259nan\u0131n durdu\u011funu d\u0259rk edir. O \u00fczd\u0259n ni\u015fan\u0131 pozdurur, amma da\u015fda ki\u00e7ik nohur yaran\u0131r. B\u0259dii dill\u0259 des\u0259k, da\u015f yaralan\u0131r, bu, yaral\u0131 yurdun ifad\u0259sidir.<br \/>Hasan Bar\u0131n: Sizin yeni kitab\u0131n\u0131zla ba\u011fl\u0131 verdiyiniz geni\u015f reportaj m\u0259ni \u015fad etdi. Bu kitab\u0131n\u0131z\u0131n da dig\u0259r kitablar\u0131n\u0131z kimi bol oxucusu olmas\u0131 dil\u0259yi il\u0259 yeni kitab\u0131n\u0131zla ba\u011fl\u0131 ilk oxucu, ilk reportaj haz\u0131rlayan q\u0259zet m\u00fcxbiri kimi m\u0259ni \u015fad etdiniz. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 siz\u0259 minn\u0259tdaram.<br \/>Eluca Atal\u0131: \u00c7ox sa\u011f olun, m\u00fcsahib\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259ms\u00f6hb\u0259t oldu\u011fumuz \u00fc\u00e7\u00fcn minn\u0259tdaram. Oxucu \u2013 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n laboratoriyas\u0131d\u0131r. Sizin suallar\u0131n\u0131zla m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m ki, romanda oxuculara \u00f6t\u00fcrm\u0259k ist\u0259diyim ideyan\u0131 b\u0259diyyat vasit\u0259si il\u0259, obrazl\u0131 formada nec\u0259 canland\u0131ra bilmi\u015f\u0259m\u2026<br \/><br \/><br \/><br \/>Xaliq P\u0259hlivano\u011flu<\/h3>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yurdun s\u0259n\u0259di ka\u011f\u0131zdan yox, da\u015fdan olmal\u0131d\u0131r!(Eluca Atal\u0131n\u0131n \u201dYurd da\u015f\u0131\u201d roman\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Bar\u0131najans sit\u0259sinin yazar\u0131 Hasan Bar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifd\u0259n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 reportaj)Hasan Bar\u0131n: Eluca xan\u0131m, reportaj\u0131n ba\u015f\u0131nda bunu s\u00f6yl\u0259m\u0259kd\u0259n vaz ke\u00e7m\u0259y\u0259c\u0259m. \u00c7apa haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kitab\u0131n\u0131z\u0131, sizi v\u0259 \u00e7apa m\u0259sullar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almasaq, \u0130sve\u00e7d\u0259n mail yoluyla g\u00f6nd\u0259rm\u0259yiniz n\u0259tic\u0259sind\u0259 ilk oxuyan oxucu m\u0259n oldum. \u00c7ap olunacaq kitab\u0131n\u0131zla ba\u011fl\u0131 ilk reportaj\u0131 Bar\u0131najansa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3016,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,90],"tags":[],"class_list":["post-3006","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-butun-xeberler","category-mdniyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3006"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3015,"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3006\/revisions\/3015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vetenqehremanlari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}